កំពត៖ កសិករនៅតំបន់ឆ្នេរខេត្តកំពតកំពុងត្រឡប់មកដាំសារាយសមុទ្រឡើងវិញ បន្ទាប់ពីបានជួបប្រទះការធ្លាក់ចុះតម្លៃ និងការរំខានដល់ទីផ្សារអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ខណៈការចូលមកវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនចិនមួយ បានផ្តល់ទីផ្សារថ្មីសម្រាប់សារាយសមុទ្រកំពត។
លោក ង៉ែត ប្រុស អាយុ ៤៩ ឆ្នាំ អ្នកដាំសារាយសមុទ្រនៅភូមិព្រែកអំពិល បានឱ្យដឹងថា លោកដាំសារាយសមុទ្រក្នុងកម្រិតគ្រួសារ លើផ្ទៃដីប្រមាណ ៥ ទៅ ៦ ហិកតា ហើយបច្ចុប្បន្នបានរកឃើញទីផ្សារជាមួយក្រុមហ៊ុនចិនមួយ ដែលបានមកវិនិយោគ។
បច្ចុប្បន្ន កសិករអាចលក់សារាយសមុទ្របានក្នុងតម្លៃប្រមាណ ៣,០០០ រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ខណៈសារាយសើមអាចលក់បានប្រមាណ ២៨០ រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ប៉ុន្តែតម្លៃដែលគេផ្តល់ជូនកាលពីឆ្នាំ ២០២៥ មានប្រមាណតែ ២,០០០ រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។
លោក ង៉ែត ប្រុស បានចំណាយប្រមាណ ៥,០០០ ដុល្លារ ដើម្បីរៀបចំដំណើរការដាំដុះលើផ្ទៃដីរបស់លោក ហើយការចំណាយរួមមានថ្លៃពូជ និងកម្លាំងពលកម្មចាប់ពីដំណាក់កាលដាំរហូតដល់ការប្រមូលផល។ លោកក៏ត្រូវចំណាយបន្ថែម ដើម្បីជំរុញការលូតលាស់របស់សារាយសមុទ្រឡើងវិញ បន្ទាប់ពីប្រមូលផលនីមួយៗ។
លោកបាននិយាយថា៖ «ជាទូទៅវាត្រូវចំណាយពេល ១ ខែ និង ១០ ថ្ងៃទើបអាចប្រមូលផលបាន។ យើងអាចប្រមូលផលបានពីរបីដងក្នុងមួយរដូវកាល ដោយអាស្រ័យលើថា តើសារាយសមុទ្រនោះលូតលាស់បានល្អឬអត់»។
លោកបានបន្ថែមថា ក្នុងមួយដងនៃការប្រមូលផល លោកអាចរកប្រាក់ចំណេញបានប្រមាណ ១,០០០ ទៅ ២,៥០០ ដុល្លារ ប៉ុន្តែប្រាក់ចំណេញអាស្រ័យលើតម្លៃដែលអ្នកទិញផ្តល់ជូន។
រដូវកាលដែលសារាយសមុទ្រលូតលាស់ល្អ និងមានគុណភាព គឺចាប់ពីខែវិច្ឆិកា រហូតដល់ខែកុម្ភៈ ឬខែមីនា ខណៈការដាំដុះចាប់ផ្តើមពីពាក់កណ្តាលខែតុលា។
លោក ង៉ែត ប្រុស បានបញ្ជាក់ថា មកទល់ពេលនេះ លោកមិនទាន់ឃើញមានឈ្មួញជនជាតិខ្មែរមកទិញសារាយសមុទ្រនោះទេ ហើយបច្ចុប្បន្នអ្នកវិនិយោគចិនគឺជាទីផ្សារចម្បង។
លោកបានលើកឡើងថា កសិករនៅមិនទាន់ដឹងពីវិធីកែច្នៃសារាយសមុទ្រទៅជាអាហារ ឬផលិតផលផ្សេងៗនៅឡើយ ដែលជាបញ្ហាប្រឈមមួយសម្រាប់វិស័យនេះ។ លើសពីនេះ ត្រី ជាពិសេសត្រីតូចៗ ក៏បំផ្លាញដំណាំ ដោយស៊ីសារាយសមុទ្រ ដែលអាចធ្វើឱ្យទិន្នផលធ្លាក់ចុះ ឬអាចខូចខាតទាំងស្រុង ហើយកសិករមិនទាន់មានវិធីការពារដែលមានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយ។
លោក ម៉ម សំអាន មេឃុំកោះតូច ខេត្តកំពត បានឱ្យដឹងថា ក្រៅពីការលើកទឹកចិត្ត និងគាំទ្រដល់កសិករក្នុងតំបន់ លោកផ្ទាល់ក៏ដាំសារាយសមុទ្រលើផ្ទៃដីប្រមាណ ២ ហិកតាផងដែរ។
ឃុំកោះតូចមានភូមិចំនួន ៤ រួមមាន ភូមិគីឡូដប់ពីរ ភូមិព្រែកចេក ភូមិព្រែកអំពិល និងភូមិកណ្តាល។ លោកបានបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំមុន មានប្រជាពលរដ្ឋតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលបន្តដាំសារាយសមុទ្រ ដោយសារទីផ្សារមានកម្រិត និងតម្លៃធ្លាក់ចុះខ្លាំង។
លោក ម៉ម សំអាន បាននិយាយថា លោកចាប់ផ្តើមដាំសារាយសមុទ្រនៅតំបន់នេះតាំងពីឆ្នាំ ២០០០ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនចិនមួយបានមកទិញផលពីកសិករក្នុងសហគមន៍ជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់ប្រហែលឆ្នាំ ២០០៧ ឬ ២០០៨។ បន្ទាប់មក ក្រុមហ៊ុនបានឈប់ទិញ ដោយសារសារាយសមុទ្រលែងលូតលាស់ល្អ និងក្រុមហ៊ុនមិនអាចប្រមូលទិញបានក្នុងបរិមាណគ្រប់គ្រាន់។
លោកបានបន្តថា បន្ទាប់ពីនោះ កសិករបានបន្តដាំ និងលក់ដោយមិនមានក្រុមហ៊ុនទទួលទិញជាក់លាក់ ហើយផលិតផលត្រូវបានលក់តាមទីផ្សារក្រៅផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម។ តម្លៃបានស្ថិតនៅប្រមាណ ៤,០០០ រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម រហូតដល់ប្រហែលឆ្នាំ ២០២៤។
លោកបាននិយាយថា នៅចុងឆ្នាំ ២០២៤ អ្នកទិញមកពីវៀតណាមបានផ្អាកការទិញ ហើយតម្លៃបានធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹមជាង ១,០០០ រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ដែលធ្វើឱ្យកសិករស្ទើរតែទាំងអស់ផ្អាកការដាំដុះមួយរយៈ។
ស្ថានភាពបានចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរនៅដើមឆ្នាំ ២០២៥ នៅពេលក្រុមហ៊ុនចិន Khapa International Trading (Cambodia) Co., Ltd បានទិញពូជសារាយសមុទ្រផ្តល់ជូនកសិករមួយចំនួន រួមទាំងលោក ម៉ម សំអាន ដោយម្នាក់ៗទទួលបានប្រមាណ ៣ ទៅ ៤ គីឡូក្រាម។ កសិករបានបន្តពង្រីកការដាំដុះពូជទាំងនោះរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។
លោក ម៉ម សំអាន បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នកសិករមានទីផ្សារដែលអាចដំណើរការបានពេញលេញ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេត្រឡប់មកដាំសារាយសមុទ្រឡើងវិញ ដោយមានទាំងផលិតផល និងអ្នកទិញជាក់លាក់។
ថ្មីៗនេះ កសិករ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងតំណាងក្រុមហ៊ុនបានជួបប្រជុំគ្នា ដើម្បីពិភាក្សាអំពីដំណើរការចាំបាច់មួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងការដាំដុះ និងការនាំចេញ។
លោកបានបន្ថែមថា ក្រុមហ៊ុននេះបានជួលដីទំហំ ៣ ហិកតា នៅក្បែរតំបន់ឆ្នេរ និងក្បែរកសិករ ដើម្បីរៀបចំជាកន្លែងបើកចំហសម្រាប់កសិករដឹកជញ្ជូនផលដែលប្រមូលបានពីក្នុងទឹកមកដល់ទីតាំង ហើយថ្លឹងផលនៅនឹងកន្លែង។
លោក យន់ ដារិទ្ធ ប្រធាននាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍វារីវប្បកម្ម បានឱ្យដឹងថា កសិករដាំសារាយសមុទ្រដែលមានផ្ទៃដីក្រោម ២ ហិកតា ត្រូវចុះបញ្ជីនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន ខណៈករណីមានផ្ទៃដីធំជាងនេះ ត្រូវចុះបញ្ជីនៅថ្នាក់ស្រុកជាមុនសិន មុនបន្តទៅថ្នាក់ខេត្ត។
លោកបានបញ្ជាក់ថា នាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍វារីវប្បកម្មមិនធ្វើការជួយរកទីផ្សារដោយផ្ទាល់ជូនកសិករនោះទេ ប៉ុន្តែផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេស នៅពេលកសិករជួបប្រទះបញ្ហាក្នុងដំណើរការផលិតកម្ម។
លោក ប៉ែន សុវិជាតិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានឱ្យដឹងថា កម្ពុជាធ្លាប់មានទីផ្សារវៀតណាមដែលនាំចូលសារាយសមុទ្រពីកម្ពុជា ដើម្បីយកទៅកែច្នៃ និងលក់បន្តទៅកាន់ប្រទេសចិន។
លោកបានបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុន SEAWEED KH IMPORT EXPORT CO., LTD ធ្លាប់បាននាំចេញសារាយសមុទ្រចំនួន ២៥,២៥០ គីឡូក្រាម ដែលមានតម្លៃសរុប ១២,៥០០ ដុល្លារ។
លោកបានបន្ថែមថា លោកបានពិភាក្សាជាមួយក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ពាក់ព័ន្ធនឹងផលិតផលនេះ ហើយការទិញលក់សារាយសមុទ្រកន្លងមក ភាគច្រើនធ្វើឡើងក្នុងលក្ខណៈមិនផ្លូវការ រវាងអ្នកលក់ និងអ្នកទិញ៕
AMS Economy
